خرافاتی از آداب زناشویی، زن آبستن، مسافر، ناخوشی، خواب،…

گویا مردمان کهنه و ملت های قدیمی بیش از ملت های جوان و تازه به دوران رسیده اعتقادات و خرافات عوامانه دارند، به خصوص آن هایی که با نژادهای گوناگون اصطکاک پیدا کرده و در نتیجه آمیزش و تماس عادات، اخلاق و آیین شان افکار و خرافات تازه تری تراوش نموده که پشت در پشت سر زبان ها مانده است.

خرافاتی از آداب زناشویی، زن آبستن، مسافر، ناخوشی، خواب،...

سرزمین ایران علاوه بر این که چندین قرن تاریخ پشت سر دارد، مانند کاروان سرایی است که همه ی قافله های بشر از ملل متمدن و وحشی دنیای باستان مانند کلدانی، آشوری، یونانی، رومی، یهودی، ترک، عرب و مغول پی در پی درباره اعتقادات عوام آن نه تنها از لحاظ علمی و روان شناسی قابل توجه است بلکه برخی از نکات تاریک فلسفی و تاریخی را برایمان روشن خواهد کرد و پس از تحقیق و مقایسه این خرافات با خرافات سایر ملل می توانیم به ریشه و مبدا آداب، رسوم، ادیان، افسانه ها و اعتقادات مختلف پی ببریم.

در این مقاله به چندین نمونه از این خرافات در قسمت های مختلف زندگی مان اشاره می شود:

آداب و تشریفات زناشویی

عروس در هنگام عقد در آینه نگاه می کند و در لباس های او نباید گره باشد همچنین بندهای لباس او باید باز باشد تا گره در کارش نخورد.

یک نفر بالای سر عروس با نخ هفت رنگ زبان مادر شوهر و خواهر شوهر را می دوزد و یا یک زبان از شله ی سرخ درست می کنند و آن را زیر عروس به زمین میخکوب می کنند و می گویند: “زبان مادر شوهر، خواهر شوهر، جاری و پدر شوهر را بستم.”

در همین وقت یک نفر قفلی را دایما می بندد و بز می کند و همین که خطبه تمام شد آن را قفل می کند و آن قفل نباید تا شب عروسی باز بشود برای آن که داماد با زن دیگری آشنا نشود.

هفت جواهر و جیوه برای سفید بختی است، آب روشنایی است، برگ سبز خرمی است، روی زین نشستن عروس برای این است که به سر شوهرش مسلط باشد. عسل و روغن برای این است که چرب و شیرین باشند. اسپند شگون دارد. نان و پنیر و سبزی برکت دارد و هر گاه اهل مجلس از آن بخورند هیچ وقت دندان درد نمی گیرند.

رختخواب عروس و داماد را باید زن یک بخته بیندازد که هوو نداشته باشد. صبح پاتختی از خانه عروس برایش کاچی غیغناغ می فرستند.

داماد را که به حمام می برند باید یک نفر ینگه (یا لنگه) از اقوام معتبر او که هنوز زن نگرفته باشد دوش به دوش او همه جا برود و بیاید و آن شخص زود زن خواهد گرفت.

پس از انجام مراسم عقد اگر دختری را سر جای عروس بنشانند بختش باز می شود و زود شوهر می کند.

زن آبستن

زن آبستن که سیب را با گونه اش گاز بزند روی لپ بچه اش چال می افتد.

اگر خوراک خوش بو بپزند باید به زن آبستن کمی بدهند وگرنه چشم بچه زاغ می شود و مشغول ذمه ی او خواهند شد.

هر گاه زن آبستن به کسی نگاه بکند و در همان لحظه بچه در زهدانش تکان بخورد (رو به آن شخص بجنبد) بچه به شکل آن شخص خواهد شد.

زن آبستن که صورتش لک و پیس بشود بچه اش دختر خواهد بود.

اگر روی سر زن آبستن نمک بریزند بدون این که ملتفت شود، و بعد دستش را ببرد به پشت لبش بچه اش پسر خواهد شد و اگر بر زلفش دست بزند بچه دختر می شود.

زن آبستن که زیاد سیب بخورد بچه اش پسر می شود و اگر ویار او ترشی باشد بچه دختر است و اگر به شیرینی بیشتر مایل باشد بچه پسر خواهد بود.

آخر غذا و ته سفره به هر زنی برسد پسر خواهد زایید.

بچه

بچه که تازه به دنیا آمده تا ده شب بالای سرش شمع می سوزانند تا این که روز دهم با جام چهل کلید آب ده بسرش بریزند.

بچه که آتش بازی بکند شب در رختخوابش می شاشد.

پسر بچه خوراکی ببیند و به او ندهند نری اش می ترکد.

بچه که به دنیا می آید روزیش را با خودش می آورد.

پسر بچه که برنج خام بخورد کوسه می شود.

اگر بچه روز جمعه به دنیا بیاید باید هم وزن او خرما بکشند و به تصدق بدهند و الا بزرگ خانواده می میرد. کسی که هفت دختر داشته باشد اگر پسر پیدا بکند بد شگون است.

بچه ای که روز عید قربان به دنیا بیاید حاجی است.

بچه که دمر بخوابد و پا را از پشت بلند کند پدر یا مادرش می میرد.

هر گاه بچه بخواهد شست پایش را در دهنش بکند پشت می خواهد.

بچه که در ابتدای راه رفتن کونخیزه بکند پشتش دختر است.

بچه که در شروع راه رفتن دمر راه برود پشت او پسر است.

مسافرت

در هنگام حرکت مسافر در یک سینی آینه، یک بشقاب آرد، یک کاسه آب که رویش برگ سبز است می آورند پس از آن که مسافر را از حلقه یاسین رد کردند و از زیر قرآن بگذراندند باید در آینه نگاه بکند و انگشتش را در آرد بزند به پیشانیش بگذارد و پشت پایش آن آب را به زمین بپاشند.

سه روز یا هفت روز بعد از حرکتش “آش پشت پا” که آش رشته است می پزند.

مسافر که از سفر بر می گردد جلو پایش گوسفند قربانی می کنند.

شنبه برای سفر سنگین است.

از توشه راه مسافر چیزی بدزدند زود بر می گردد.

آداب ناخوشی

هر گاه کسی دچار سرماخوردگی و زکام شود برای رفع آن باید پیاز را گاز زده روی بام همسایه بیندازد.

توی چشم که تورک بیفتد به برنج دعا می خوانند و در آب می ریزند.

کسی را که تشخیص بدهند در اثر چشم زخم ناخوش شده قدری اسفند و زاج سفید را به نیت چشم زخم دود می کنند پس از آن از سوخته آن، هفت جای بدن ناخوش را خال می گذارند.

برای برآمدن حاجت

بو خوش- نزدیک غروب پیرزنی که مجرب و طرف اعتماد است اسفند و کندر دود می کند و بته آتش می زند آن وقت ناخوش از روی آن می پرد و اگر حالش بد است او را از روی آتش رد می کنند.

آجیل مشگل گشا- برای برآمدن حاجت ها و دفع بلاها ماهی یک بار تا هفت مرتبه آجیل مشگل گشا باید گرفت و قصه اش را هم نقل کرد.

سفره بی بی سه شنبه- این سفره در روز سه شنبه آخر شعبان پهن می شود. صاحب خانه روزه می گیرد، زن هایی که دور سفره هستند همه انگشت شان را در کاچی زده دست شان را بالا نگه می دارند و یکی از آنها قصه مفصلی می گوید.

سفره فاطمه زهرا- زنی که می خواهد این ختم را بردارد باید پاک باشد و این سفره را برای رفع پریشانی، قرض یا ناخوشی و یا علت دیگر می اندازد. آن زن ابتدا نیت می کند یا فاطمه زهرا برای این که من از این گرفتاری خلاص بشوم متوسل به تو می شوم و حاجت به تو می آورم.

ختم امیرالمومنین- این ختم دارای نماز مخصوص است که در چهار شب جمعه می خوانند.

خواب

شب، جوراب بالای سر باشد خواب آشفته می بینند.

هر که در خواب بیند مرده است عمرش زیاد می شود.

در خواب ببینند کسی قرآن هدیه به دیگری داده کسی که گرفته صاحب اولاد پسر می شود.

خواب زن چپ است.

در خواب اسب ببینند مرادشان داده می شود.

مرده در خواب چیزی بدهد دلیل زیادی عمر است و اگر بگیرد بد است.

مار در خواب دولت است.

مرگ

هر گاه در خواب مرده ای را ببینند باید شست پای او را گرفت تا از آن دنیا حکایت کند.

هفت قدم دنبال تابوت بروند ثواب دارد.

شب های جمعه برای خیر اموات باید خرما به گدا داد.

کسی که شب بمیرد نباید تنها باشد و بالای سرش شمع می سوزانند.

هر کس از حلوای عزای آدم پیر بخورد عمرش دراز می شود ولی از حلوای آدم جوان نباید خورد.

قبر که فشار می دهد انسان هر چه شیر از مادرش خورده از دماغش بیرون می آید.

تفائل ناشی از اعضای بدن

سر بزرگ نشان عقل و کیاست است.

پیشانی بلند علامت دولت است و پیشانی کوتاه علامت تنگ دستی و زبونی.

ریش کوسه و چشم زاغ نشان بد جنسی است.

کف پا که بخارد راه دور می روند.

دندان افتاده را باید سه بار کر داد و سپس دفن و کفن کرده در سوراخ دیوار گذاشت.

ناخن گرفته شده را اگر زیر دست و پا بریزند فقر می آورد بلکه آن را باید در پاشنه در گذاشت تا روزی که دجال ظهور می کند مانند خار روییده نگذارد اهل خانه خارج بشوند.

پلک چشم چپ بپرد خوشحالی می آورد و پلک چشم راست بپرد غم و اندوه می آورد.

هر که دارد خال دست          آن نشان مشهد است

هر که دارد خال پا               آن نشان کربلا است

هر که دارد خال سینه          آن نشان وصله پینه

هر که دارد خال رو              آن نشان آب روست

تفائل، نفوس، مروا، مرغوا

پاشنه های کفش که جلو هم جفت بشود صاحبش پول دار می شود.

دود به سوی کسی برود پول دار است.

روی کوزه که عرق می کند مهمان می آید.

لیوان آب برگردد روشنایی است.

زن اگر تو خزانه حمام سرش را ببافد هوو سرش می آید.

تیغه های قیچی که باز بماند یا به هم بزنند دعوا می شود.

چند نفر دور هم نشسته اند نباید سرشماری کرد از عده آن ها کم می شود.

اگر کسی قبر خودش را دستور بدهد که بسازد عمرش زیاد می شود.

عروس را شب جمعه ببرند مادر شوهرش می میرد.

روز سه شنبه و چهارشنبه نباید جاروب کرد.

اگر در سر سفره نان یا آب به گلوی انسان گیر کند یکی از خویشان او گرسنه است، اگر پاره نانی راست قرار گیرد مهمان می آید.

برگرفته از کتاب “فرهنگ عامیانه مردم ایران” نوشته صادق هدایت، گرد آورنده جهانگیر هدایت، نشر چشمه.

 

خرافاتی از آداب زناشویی، زن آبستن، مسافر، ناخوشی، خواب،…

به این مطلب رای دهید



 

مطالب مشابه